Қазақстандағы бизнеске арналған несиелер: қалай таңдап, рәсімдеу керек
Бизнеске арналған несие дегеніміз не
Бизнес-несие — банктің заңды тұлғаға немесе жеке кәсіпкерге кәсіпкерлік қажеттіліктері үшін беретін қаржыландыруы. Мақсаттары әртүрлі болуы мүмкін: айналым қаражатын толтыру (тауар, шикізат сатып алу, жалақы төлеу), инвестициялар (жабдық, жылжымайтын мүлік сатып алу, өндірісті кеңейту), бар қарыздарды қайта қаржыландыру немесе жаңа іс ашу. Бизнес-несиелер тұтынушылық несиелерден түбегейлі ерекшеленеді: банк жеке табысты емес, кәсіпорынның қаржылық жағдайын, шоттағы айналымды және бизнес-жоспарды бағалайды.
ЖК және ЖШС несиелендіру: негізгі айырмашылықтар
Жеке кәсіпкер өз міндеттемелері бойынша барлық мүлкімен жауап береді, сондықтан банктер оған жеке тұлғаға қойылатын талаптарды жиі қояды: табыс анықтамасы, салық декларациялары, жақсы несиелік тарих. ЖШС жарғылық капитал шеңберінде шектеулі жауапкершілік алады, алайда банктер, әдетте, құрылтайшының немесе директордың жеке кепілдігін талап етеді. ЖШС үшін құжаттар пакеті кеңірек: жарғы, несие беру туралы шешім, бірнеше кезеңдегі қаржылық есептілік. Екі жағдайда да ең аз жұмыс мерзімі әдетте алты айдан бір жылға дейін.
Кепіл, кепілдік және кепілсіз нұсқалар
Кепіл банктің тәуекелін азайтады және төмен мөлшерлеме мен үлкенірек сома алуға мүмкіндік береді. Кепіл ретінде коммерциялық және тұрғын жылжымайтын мүлік, жабдық, көлік, тауар қорлары қабылданады. Шағын сомаларда — бірнеше миллион теңге шеңберінде — кейбір банктер кепілсіз несие береді: есеп айырысу шотындағы тұрақты айналым мен иесінің кепілдігі жеткілікті. Үшінші тараптың кепілдігі немесе «Даму» Қоры арқылы мемлекеттік кепілдік те қамтамасыз ету ретінде есептеледі. Кепілсіз лимиттер, әдетте, кепілді лимиттерден төмен — нақты сандар банкке және бағдарламаға байланысты.
Мемлекеттік қолдау: Даму, БДҚ және субсидияланған мөлшерлемелер
Мемлекет Қазақстанда бизнес-несиелерді бірнеше институт арқылы субсидиялайды. «Даму» Қоры — шағын және орта бизнесті қолдаудың негізгі құралы: оның бағдарламалары шеңберінде пайыздық мөлшерлеменің бір бөлігі мемлекет тарапынан өтеледі, ал қарыз алушы нарықтық деңгейден айтарлықтай аз төлейді. Қазақстанның Даму Банкі (БДҚ) ірі инвестициялық жобаларды қаржыландырады. Мемлекеттік бағдарламалардың шарттары мен мөлшерлемелері мерзімді өзгеріп отырады — өзекті ақпаратты Даму серіктес банкінен немесе Қордың ресми сайтынан тікелей нақтылаңыз.